Đây là bài viết được tôi chuyển ngữ từ bài viết gốc (tiếng Nhật) được đăng trên trang woman.mynavi.jp. Các bạn có thể tham khảo bài viết gốc tại đây.

Bạn có bao giờ nghĩ rằng “Người đó sướng quá nhỉ! Còn mình thì…”? Cô Takamiaya chuyên gia tư vấn tâm lý sẽ chỉ cho bạn cách buông bỏ tâm trạng đố kỵ. Những ai thường không có tự tin vào chính mình, đồng thời dễ cảm thấy ghen tỵ với người khác, thì hãy cùng xem nhé.

Khi rơi vào trạng thái đố kỵ với người khác, thật sự đó không phải là tâm trạng dễ chịu gì! Có lẽ trong chúng ta không ít người có cảm giác chán ghét bản thân mình mỗi khi rơi vào tâm trạng méo mó, không bình yên trong tâm hồn. Lần này tôi xin giải thích lý do của trạng thái tâm lý đố kỵ. Đồng thời tôi cũng giới thiệu về cách để sửa thói quen đố kỵ, các bạn hãy cùng tham khảo nhé.

Đố kỵ là tâm trạng như thế nào? Và nó có gì khác với lòng ghen tỵ?

Vốn dĩ, đố kỵ là nói đến tâm trạng như thế nào nhỉ?! Và lòng ghen tỵ – một từ được dùng với nghĩa khá giống, giữa hai khái niệm này có gì khác nhau? Cho phép tôi được giải thích nhé! Đố kỵ (Higami) nói đến tâm trạng, suy nghĩ méo mó, mang tính phản kháng. (Trích dẫn: Đại từ điển Digital Shogakukan).

Ví dụ như, khi bạn được ai đó khen thì bạn lại không đón nhận lời khen của họ một cách tích cực, thay vào đó, bạn lý giải lời khen ấy một cách tiêu cực rằng “ Chẳng qua chỉ là có ý đồ gì đó thôi!”. Lại nữa, ví dụ khi bạn trai đi chơi với bạn bè của anh ta, thì bạn lại nghĩ xấu rằng “Anh ấy ở cạnh bạn bè vui hơn khi ở bên cạnh mình. Bởi vì mình đối với anh ấy không quan trọng…”. Khi lòng đố kỵ và suy nghĩ tiêu cực trở nên mạnh mẽ, thì bạn dễ có xu hướng cảm thấy bản thân mình thật bất hạnh.

Tuy có từ đồng nghĩa là (Netami), nhưng netami là nói đến tâm trạng bất mãn, ghanh ghét người khác. Tức là khi nhìn thấy người khác xuất sắc hơn mình thì mình có cảm giác ghét bỏ.

5 đặc trưng của người có xu hướng đố kỵ

Chúng ta đã hiểu rằng sự đố kỵ là tâm trạng, suy nghĩ méo mó. Vậy thì, những người có xu hướng đố kỵ thường mang những đặc trưng cụ thể gì?

1. Không thể thực lòng công nhận người khác

Hễ họ nhìn thấy người khác xuất sắc hơn mình, thì cảm giác tự ti yếu kém trong họ bị đánh thức. Họ cảm thấy bực bội và không thể thực lòng mà nói “Tuyệt nhỉ!” với đối phương. Đồng thời họ cũng cảm thấy cay cú, nên trong họ sẽ sục sôi tâm trạng tiêu cực rằng “Người đó ấy mà, ngoài điều đó ra thì chẳng làm được gì to tát!”.

2. Hễ không được người khác chú ý thì họ đâm ra hờn dỗi

Vì họ là người có cảm giác cô đơn nên họ thích được người khác quan tâm, chú ý. Mặt khác, khi không phải họ mà là người khác thu hút được sự chú ý và là trung tâm của câu chuyện, thì họ cảm thấy không vui và dỗi hờn rằng “Người đó thì có điểm nào tốt chứ!”, “Đằng nào thì tôi đây…”

3. Suy nghĩ ăn sâu trong đầu là “Mình thật bất hạnh”

Họ có xu hướng nhìn nhận hoàn cảnh của mình một cách bi quan “Vì xảy ra chuyện như vậy, cho nên tôi mới không làm tốt!”, “Tôi thật tội nghiệp!”. Họ có thói quen lý giải hoàn cảnh thực tế một cách tiêu cực, và nghĩ rằng bản thân mình giống như một nhân vật nữ chính bi kịch.

4. Thường hay nói những điều bất bình, bất mãn

Những người hay đố kỵ, vô thức họ thường chú ý đến những điều xấu, do đó họ hay nói những điều bất bình, bất mãn. Cũng không hiếm trường hợp họ đỗ lỗi cho đối phương, thậm chí là nói những lời lẽ ghanh ghét.

5. Cho dù có đối xử tử tế với họ thì họ cũng không thể thực lòng đón nhận

Khi được người khác đối xử tử tế, ngược lại với sự vui mừng, thì họ cảm thấy nghi ngờ rằng “ Chắc là đang tội nghiệp mình đây mà!”, “Đằng nào cũng là đang coi thường mình!”.

Vì họ muốn được đối xử đặc biệt, do đó, mỗi khi nhìn thấy người khác cũng được đối xử tử tế thì họ cảm thấy thất vọng và nghĩ rằng “ Không phải chỉ mình mình!”.

Người có xu hướng đố kỵ, tại sao họ lại có suy nghĩ méo mó như vậy?

1. Không tự tin

Người có xu hướng đố kỵ, họ không có sự tự tin trong chính bản thân mình. Cho dù họ có lý tưởng riêng của mình, thì ngay lập tức họ nghĩ rằng “Mình không thể nào làm được!”, do đó họ khó mà kết nối lý tưởng với hành động. Chính vì cảm thấy cay cú, cho nên họ lấy việc than phiền với mọi người xung quanh để tìm cách cân bằng trong tâm hồn.

2. Đánh giá thấp bản thân mình

Đối với người có xu hướng đố kỵ, thì cảm giác tự ti, thấp kém trong họ rất mạnh mẽ. Họ so sánh bản thân mình với người khác và khắc ghi vào đầu là “Bản thân mình là không được!”. Hễ nhìn thấy sự xuất sắc của người khác thì họ nảy sinh tâm trạng bực bội.

3. Tâm trạng muốn được người khác công nhận rất mạnh mẽ

Lý do người có xu hướng đố kỵ rất thích được người khác chú ý và đối xử đặc biệt, là vì bằng cách đó họ sẽ cảm nhận được giá trị của bản thân mình. Chính vì đánh giá thấp bản thân mình, cho nên họ không nghĩ rằng bản thân mình có giá trị. Do đó, tâm trạng muốn được người khác công nhận, đối với họ rất mạnh mẽ.

4. Có rất ít trải nghiệm thành công

Người có xu hướng đố kỵ, họ thường có nhiều trải nghiệm như: “Đã cố gắng rồi nhưng không gặt hái được thành quả!”.  Vốn dĩ, họ có rất ít trải nghiệm tốt đẹp, trôi chảy.

5. Tâm trạng muốn đứng ở vị trí lợi thế hơn hẳn người khác

Nếu đứng ở vị trí lợi thế hơn người khác họ sẽ cảm thấy tự tin, vì lẽ đó nên họ rất câu nệ chuyện thắng thua. Vì đánh giá thấp bản thân, nên họ có cảm giác mình thua kém những người xung quanh. Dù có như thế nào đi nữa, thì tâm trạng muốn chiến thắng trong họ rất cũng mạnh mẽ, cũng có khi họ phát ngôn cố hạ thấp đối phương, thậm chí nói những lời mỉa mai.

Cách từ bỏ lòng đố kỵ

Để từ bỏ được lòng đố kỵ, ta nên làm thế nào? Tôi xin giới thiệu một vài phương pháp sau.

1. Tận hưởng cuộc sống thường ngày, tạo sự bình yên trong tâm hồn

Nếu bạn chất chứa cảm giác thiếu thốn trong bản thân mình, đồng thời nghĩ rằng “Mình phải làm…”, “Làm như vậy là lý tưởng (trạng thái lý tưởng)”, thì bạn đã vô tình đánh mất sự bình yên trong tâm hồn.

Khi đánh mất sự bình yên trong tâm hồn, thì dễ có xu hướng thiên về sự tiêu cực và sự đố kỵ. Do đó, bạn hãy tận hưởng cuộc sống thường ngày mà không tạo áp lực lên bản thân mình nhé! Hãy thử làm những điều mình thích, trải qua một thời gian thư thả để mang lại sự bình yên trong tâm hồn!

2. Giữ lời hứa nhỏ với chính bản thân mình

Bằng cách tích lũy những trải nghiệm thành công nhỏ bé, bạn sẽ trở nên có thể kết nối với sự tự tin “Mình cũng làm được!”. Cho dù là những điều đơn giản như, ngủ sớm dậy sớm, đến trước giờ hẹn 5 phút, tập thể dục 10 phút mỗi ngày, thì cũng OK. Hãy kiên nhẫn duy trì những việc mà mình đã quyết định làm nhé! Nếu có thể duy trì ít nhất trong 3 tuần, sẽ trở thành thói quen đấy!

Khi bạn đang đố kỵ tức là bạn đang ở trong trạng thái mà những điều tiêu cực cứ lẩn quẩn ngưng đọng trong đầu, do đó, việc khơi dậy sự tích cực thông qua hành động là rất quan trọng!

3. Tạo thói quen nói lời “Cảm ơn”

Lòng biết ơn có sức mạnh trong việc thay đổi tâm trạng đố kỵ thành tích cực. Chỉ bằng cách tự ý thức thay đổi ngôn từ bạn sử dụng hằng ngày, thì tâm trạng bạn cũng sẽ thay đổi theo. Ví dụ như, khi bạn được ai đó mở cửa thang máy giúp, thay vì bạn nói “Xin lỗi”, thì hãy nói “Cảm ơn”; chắc chắn bạn sẽ nhận ra nhiều điều bất ngờ mỗi khi thể hiện lòng biết ơn.

4. Dồn năng lượng vào “sự ngưỡng mộ”

Mỗi khi bạn nhìn thấy ai đó xuất sắc hơn mình, chắc hẳn cảm giác tự ti trong bạn trỗi dậy, đồng thời trong lòng sẽ sục sôi tâm trạng bực bội. Chính cái cảm giác ghanh tỵ ấy, cũng là tâm trạng “ngưỡng mộ”. Nếu bạn hướng ý thức vào cảm giác tự ti của chính mình thì bạn sẽ dễ trở nên bực bội. Thay vào đó, bạn hãy thử nghĩ rằng “Mình thật ngưỡng mộ những điểm mà người đó có được!”, ngay lập tức bạn sẽ nhận thấy rằng suy nghĩ như vậy không có gì là xấu, đúng không nào?!

Bạn hãy thử hướng ý thức vào phương hướng mà có thể thắp lên ngọn lửa nhiệt huyết trong mình rằng “Thích nhỉ, tôi cũng muốn được trở nên như vậy!”, “Lần tới, sẽ đến phiên mình!”.

5. Nhờ những người xung quanh chỉ ra điểm tốt của bản thân mình

Tự bản thân mình công nhận chính mình. Nếu bạn có thể làm được điều này thì thật tuyệt! Tuy nhiên, ban đầu, việc tìm ra được điểm tốt của bản thân mình thì có hơi khó khăn đấy. Khi đó bạn hãy thử hỏi những người xung quanh mà bạn có thể tin tưởng rằng “Bạn nghĩ tôi có những điểm tốt gì?”. Chắc chắn bạn sẽ nhận được câu trả lời bất ngờ đấy. Và, khi được người khác nói ra những điểm tốt ấy, thì bạn hãy thẳng thắn đón nhận nhé. Ví dụ như “Điều đó mình cũng không chắc lắm, nhưng mà người đó đã nói vậy thì chắc chắn là vậy rồi!”.

Đón nhận điểm tốt của bản thân và tạo sự bình yên trong tâm hồn.

Vì những người có xu hướng đố kỵ họ thường mang tâm lý phản kháng, do đó dễ bị mọi người xung quanh giữ khoảng cách vì cảm thấy “Phiền phức”. Nếu không có sự tự tin thì sẽ dễ cảm thấy mình thấp hèn, đặc biệt là những người có xu hướng đố kỵ, có lẽ họ nghĩ rằng sự tồn tại của bản thân mình thật nhỏ bé, không có ý nghĩa gì to tát.

Cho dù bản thân mình không nhận ra nhưng chắc chắn bạn sẽ có những điểm mà những người xung quanh cảm thấy “Thật tuyệt!”. Vì vậy, bạn hãy mở lòng đón nhận những điểm tốt của mình một cách nghiêm túc, từ đó đem lại sự bình yên trong tâm hồn mình nhé!

***********************************************